Türkiye, yılın ilk çeyreğinde doğal gaz ve petrol ithalatında çeşitlendirilmiş tedarik zinciriyle arz güvenliğini korudu. Ceyhan Terminali ve boru hatları, bölgesel enerji akışlarında stratejik rol oynadı.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre, Türkiye’nin yılın ilk çeyreğinde doğal gaz ithalatı 19,2 milyar metreküp, petrol ve petrol ürünleri ithalatı ise 3,2 milyon ton olarak gerçekleşti. Bu dönemde Türkiye, küresel enerji ticaretindeki aksamalara rağmen çeşitlendirilmiş tedarik yapısıyla enerji arz güvenliğini korudu.
Ocak ayında doğal gaz ithalatında ABD yaklaşık yüzde 35,7 payla ilk sırada yer alırken, Rusya yüzde 35, Azerbaycan ise yüzde 13,4 pay aldı. Şubat ayında ABD liderliğini sürdürürken, mart ayında Rusya ilk sıraya yükseldi. Petrol ve petrol ürünleri ithalatında Rusya ana tedarikçi konumunu korurken, Irak, Kazakistan ve Suudi Arabistan da önemli paylara sahip oldu.
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimlerin arz güvenliği endişelerini artırdığı bir dönemde Türkiye, bölgesel enerji akışlarında alternatif bir güzergah olarak öne çıktı. Irak ve Azerbaycan petrolünün küresel piyasalara ulaştırılmasında Ceyhan Terminali stratejik bir rol üstlendi. Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı ve Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı, bölgesel petrol akışlarının dünya piyasalarına ulaşmasında kritik öneme sahip.
Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı, Hazar petrolünü Rusya ve İran dışındaki bir güzergah üzerinden küresel piyasalara ulaştırarak Kazakistan gibi üreticiler için Rusya’ya bağımlılığı azaltan bir alternatif oluşturuyor. Yılın ilk iki ayında bu hat üzerinden yaklaşık 30,9 milyon varil petrol taşındı.
Kerkük’ten Ceyhan’a uzanan ve mart ayında yeniden devreye alınan Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı da önemli bir rol oynuyor. Günlük yaklaşık 1,5 milyon varil kapasiteli bu hat, kuzeyden gelen petrolün Akdeniz’e ulaşmasında Türkiye’nin rolünü güçlendiriyor.
Türkiye, doğal gaz tedarikinde de Rusya, Azerbaycan ve İran ile uluslararası boru hatları üzerinden bağlantılar kurarak bir merkez ülke konumunu pekiştirdi. Mavi Akım ve TürkAkım hatları Rusya’dan, Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı ise Azerbaycan’dan Türkiye’ye gaz sağlıyor.
Azerbaycan gazı, Bakü-Tiflis-Erzurum hattı ve Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı (TANAP) aracılığıyla Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaştırılıyor. TANAP’ın yıllık yaklaşık 16 milyar metreküplük kapasitesinin 10 milyar metreküplük kısmı Avrupa’ya yönlendiriliyor. Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP) ile Avrupa pazarına ulaşan bu gazın kapasitesi, teknik olarak 20 milyar metreküpe kadar artırılabiliyor.
Iğdır-Nahçıvan Doğal Gaz Boru Hattı, Nahçıvan’ın doğal gaz ihtiyacını Türkiye üzerinden karşılayarak bölgenin İran’a bağımlılığını azaltıyor. İran’dan Türkiye’ye doğal gaz akışı ise İran-Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı üzerinden sağlanıyor ve yıllık 9,6 milyar metreküpe kadar gaz tedariki öngörülüyor.
