IEA raporuna göre, ABD-İran anlaşması sonrası Körfez ülkelerinin üretimi artırmasıyla küresel petrol arzı haziranda önemli ölçüde yükseldi.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) raporuna göre, ABD ile İran arasında varılan çerçeve anlaşması sonrası Körfez ülkelerinin üretimini yeniden devreye almasıyla küresel petrol arzı haziran ayında günlük 4,1 milyon varil artarak 98 milyon 760 bin varile yükseldi. Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının iyileşmesi bu artışta etkili oldu. Ancak, bu yükselişe rağmen küresel petrol üretimi, ABD/İsrail-İran Savaşı öncesindeki seviyenin günlük yaklaşık 9 milyon 400 bin varil altında kaldı.
Rapora göre, Körfez ülkelerinin petrol arzı haziranda önceki aya göre günlük yaklaşık 3 milyon 500 bin varil artış gösterdi. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun üretimi ise günlük 2 milyon 450 bin varil artarak 38 milyon 390 bin varile ulaştı. Bu artışın büyük bölümünü Suudi Arabistan günlük 900 bin varil, Kuveyt ise günlük 630 bin varil üretimle sağladı.
OPEC+ grubu dışındaki ülkelerin arzı haziranda günlük 1 milyon 630 bin varil yükselerek 60 milyon 370 bin varile çıktı. Bu artışın yarısından fazlası, günlük yaklaşık 940 bin varil ile Birleşik Arap Emirlikleri’nden (BAE) kaynaklandı.
Hürmüz Boğazı’ndan petrol geçiş hacimlerinin iyileşmeye devam etmesi halinde, IEA küresel petrol arzının bu yıl günlük ortalama 102 milyon 600 bin varil seviyesinde olmasını bekliyor. Bu tahmin, geçen aya kıyasla günlük 210 bin varil yukarı yönlü revize edildi. Ancak raporda, Hürmüz Boğazı’nın yönetimine ilişkin süren müzakereler ve devam eden saldırılar nedeniyle bu öngörüye yönelik risklerin sürdüğü belirtildi.
IEA, küresel petrol üretiminin 2027 yılında günlük yaklaşık 7 milyon 500 bin varil artarak 110 milyon 100 bin varile yükseleceğini tahmin ediyor. Bu uzun vadeli projeksiyon, enerji piyasalarındaki dinamikleri ortaya koyuyor.
IEA, küresel petrol talebi öngörüsünü ikinci çeyrekte beklenenden daha güçlü gerçekleşen teslimatlar nedeniyle önceki tahminine göre günlük 70 bin varil yukarı yönlü revize etti. Bu yıl küresel petrol talebinin geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 1 milyon varil azalarak 103 milyon 460 bin varile gerilemesi bekleniyor. Bu düşüşün Kovid-19 salgınının etkilerinin en yoğun hissedildiği 2020’den bu yana ilk yıllık talep düşüşü olacağı öngörülüyor.
Rapora göre, küresel petrol talebi mayısta yıllık bazda günlük 5 milyon 300 bin varil azalarak 2026’nın en düşük seviyesi olan günlük 97 milyon 900 bin varile geriledi. Ancak, ABD ile İran arasında haziran ortasında varılan anlaşmanın ardından Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ihracatının artması ve Asya’da ertelenmiş talebin devreye girmesiyle talepte toparlanma başladı. Düşük petrol fiyatları ve ekonomik görünümdeki iyileşme de petrol tüketimini destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
IEA, 2027 yılına ilişkin günlük yaklaşık 2 milyon varillik talep artışı tahminini korurken, küresel petrol talebinin 105 milyon 470 bin varile ulaşacağını öngörüyor. Ayrıca, 2025-2027 döneminde yıllık ortalama talep artışının günlük 480 bin varille tarihsel eğilimlerin altında kalacağı tahmin edildi.
